Regjeringa meiner dei satsar på yrkessjåførar

Yrkestrafikkforbundet er redd det blir fallande rekruttering til bussjåføryrket i åra framover. Mellom anna er dei bekymra for at fylka kuttar i kollektivtilboda sine som følgje av tronge økonomiske rammer. Dei meiner staten må ta større ansvar for finansieringa.

– Regjeringa er kjend med dei auka kostnadene innan fylkeskommunal kollektivtransport og tek uroa frå fylkeskommunane på alvor. Difor har vi styrkt økonomien i fylkeskommunane betydeleg dei siste åra, skriv statssekretær Tom Kalsås i Samferdselsdepartementet i ein e-post til Nynorsk pressekontor.

Han refererer til auken i dei frie inntektene til fylkeskommunane som har gått opp med 2,15 milliardar kroner i 2026, der 300 millionar var grunngjevne med samferdsel.

Meiner dei ryddar opp

Det var i desember i fjor at Yrkestrafikkforbundet i eit intervju med Nynorsk pressekontor kalla rekrutteringa til bussjåføryrket ei av dei største utfordringane transportnæringa står i akkurat no. Samferdselsdepartementet svarer at dei har gjort grep for å få fleire til å satse på yrket.

– Hausten 2022 la regjeringa fram ein handlingsplan mot sosial dumping i transportsektoren. Rekruttering til sjåføryrket var eitt av temaa i denne planen. Føremåla med planen var mellom anna å bidra til ei meir seriøs næring med trygge og gode arbeidsvilkår for sjåførane, og på denne måten gjere sjåføryrket meir attraktivt, opplyser statssekretær Kalsås.

Statssekretæren peikar på at dei òg har fleire kontrollar enn før.

– Bussjåførane er omfatta av reglane om køyre- og kviletid og forskrift om arbeidstid for sjåførar, som skal bidra til å sikre at dei ikkje blir utsette for uheldige fysiske eller psykiske plager som følgje av høg arbeidsbelastning. Regjeringa har styrkt kontrollinnsatsen i Statens vegvesen for å sikre at slike reglar blir følgde.

Problema startar på skulebenken

Yrkestrafikkforbundet er òg bekymra for utdanninga til yrkestrafikksjåførar. Det er Kunnskapsdepartementet som har ansvaret for dei som etter planen skal bli sjåførar. Vi har spurt dei om utdanningsløpet for yrkestrafikksjåførar bør styrkjast. Det får vi ikkje noko konkret svar på – i staden viser departementet til to tiltak dei meiner allereie har gjort utdanninga betre.

– Yrkessjåførfaget er eitt av dei største lærefaga i vidaregåande opplæring, med omtrent 1.100 fagbrev årleg. Litt over halvparten av fagbreva blir oppnådd gjennom praksiskandidatordninga. Det er relativt høg gjennomføring av læretida for lærlingar i yrkessjåførfaget. Fem år etter at 2019-kullet starta, har om lag 82,9 prosent fullført læretida med fagbrev, opplyser Kunnskapsdepartementet.

Dei er òg ivrige etter å presisere at dei har sett i gang nye ordningar for å gi yrkessjåførar under utdanning betre opplæring.

– Ved Nord universitet starta dei i fjor haust opp ei toårig utdanning for trafikklærar for tungbil med 24 studieplassar, og 28 søkjarar fekk tilbod om plass. Ved OsloMet er det eit pilotprosjekt der yrkesfaglærarstudentar med fagbrev kan undervise i individuell køyretrening i den pedagogiske praksisen sin. Piloten er planlagd å vare i fem år og har tre opptak, der to av desse allereie er gjennomførte, opplyser Kunnskapsdepartementet.

Næringa satsar

Også busselskapa merkar at mangelen på sjåførar skapar kluss. Transportselskapet Tide, som mellom anna har mange ruter på Vestlandet, opplyser til avisa Hordaland at dei har sett i verk fleire tiltak.

– Selskapet samarbeider tett med oppdragsgjevarar, deltek på utdannings- og arbeidslivsmesser og køyrer kampanjar retta mot ulike arbeidsgrupper, seier kommunikasjonsdirektør Marianne Frønsdal til avisa.

Ho fortel også om godt samarbeid med skular, Nav, tiltaksbedrifter, og ein intern vervekampanje som bidreg til rekrutteringa.

(©NPK)